Markmið:
Draga úr útbreiðslu smitsjúkdóma
Árangursviðmið:
- Að 95% barna séu bólusett í viðeigandi árgöngum.
- Stefnt skal að því að 98% barna séu fullbólusett þegar grunnskóla lýkur eftir 10. bekk.
Smitsjúkdómavarnir
Smitsjúkdómavarnir
A: yfirfara bólusetningar þegar barn byrjar í skóla
Leiðbeiningar:
Bólusetningastaða ófullnægjandi - Heilsuvernd skólabarna - LEI
Skráning - Bólusetningastaða - Ískrá - LEI
B: Bjóða bólusetningar samkvæmt skipulagi
Leiðbeiningar:
Bólusetningar í 7. og 9. bekk - Heilsuvernd skólabarna - LEI
- Verklag frá smitsjúkdómalækni við bólusetningar barna
- Upplýsingar um bólusetningar barna á ensku og pólsku
- Lyfjastofnun.
C: Viðbrögð við smitsjúkdómum
- Veita fræðslu og ráðgjöf til nemenda, foreldra og starfsfólks skóla eftir því sem þörf krefur hverju sinni.
- Fræða starfsfólk skóla um meðhöndlun líkamsvessa.
Leiðbeiningar:
Lús (höfuðlús) - heilsuvernd skólabarna - LEI
Njálgur - heilsuvernd skólabarna - LEI
7. bekkur
MMRvaxPro (Mislingar, hettusótt og rauðir hundar)
- Gefið við 12 ára aldur
- MMRvaxPro er ætlað til inndælingar undir húð (s.c.), þó einnig sé hægt að gefa það í vöðva
- Frábendingar og aðrar upplýsingar eru í fylgiseðli
Gardasil 9 (HPV-bólusetning)
- Gefið við 12 ára aldur, 2 sprautur með a.m.k. 6 mánaða millibili, t.d. sept og mars
- Gefið í vöðva á axlarvöðvasvæðinu
- Frábendingar og aðrar upplýsingar eru í fylgiseðli
9. Bekkur
Repevax (Kíghósti, barnaveiki, stífkrampi og mænusótt)
- Gefið við 14 ára aldur
- Gefið í vöðva
- Frábendingar og aðrar upplýsingar eru í fylgiseðli
Yfirlit yfir almennar bólusetningar á Íslandi
Verklag við bólusetningar barna
Lús - vinnuferli
LEI-0237 | Lús (höfuðlús) - Heilsuvernd skólabarna | QM
LEI-0235 | Skráning - Lús, njálgur og kláðamaur - Ískrá | QM
Í upphafi skólaárs
Senda staðlaðan tölvupóst - sjá tölvupósttillögur á lokuðu svæði
Ef barn greininst með höfuðlús þarf að senda póst á foreldra annara barna í bekknum
Tillaga að texta:
Tilkynning til foreldra um lús
Tilkynning hefur borist um lús í X. Bekk/árgangi/stigi. Hér er að finna leiðbeiningar
um greiningu og meðferð lúsar Höfuðlús | Heilsuvera.
Ráðleggingar til forráðamanna ef ef höfuðlús hefur komist á heimilið
- Lyf eru seld í lyfjaverslunum og er mikilvægt að fara eftir leiðbeiningum lyfjanna við notkun. Oft þarf að endurtaka meðferð.
- Einungis ætti að meðhöndla þann smitaða (ekki allt heimilisfólkið, einungias þá sem lúsin finnst hjá)
- Nauðsynlegt er að kemba anna hvern dag í 14 daga eftir meðferð til að trryggja að meðferð heppnist
Tillögur að herferð gegn lús í skólum:
Stundum koma upp einstaklega leiðinleg tímabil þar sem lúsin virðist óstöðvandi. Gott er
þá að eiga nokkur bjargráð í handraðanum til að beina til foreldra.
Samstarf innan skólasamfélagsins:
Að losna við lúsina er mál allra í skólanum. Virkjum samtakamáttinn og fáum alla að borðinu til að gera vinnuna skilvirkari.
- Foreldrafélag skólans: Hvað getur það gert? Útvegað kamba, fræðsluefni,
skipulagt kembingardag. - Ritarinn: Gæti hann tekið að sér að tilkynna um lúsina?
- Kennarar: Gætu þeir gefið nemendum tækifæri til að vinna til dæmis
myndverk sem minna á lúsina og hengja mætti upp í skólanum.
Ítarefni
Patient education: Head lice (Beyond the Basics) - UpToDate
221/2012 – Reglugerð um skýrslugerð vegna sóttvarna.
Njálgur - vinnuferli
LEI-0239 | Njálgur - Heilsuvernd skólabarna | QM
LEI-0235 | Skráning - Lús, njálgur og kláðamaur - Ískrá | QM
Ráðleggingar til foreldra ef njálgur hefur komist á heimilið
Meðferð felst í lyfjameðferð. Lyfin eru seld í lausasölu í apótekum. Mikilvægt að fara eftir leiðbeiningum um notknu.
Meðhöndla þarf allt heimilisfólk samtímis.
Handþvottur mjög mikilvægur, sérstaklega eftir salernisferðir og fyrir mat.
Almennt hreinlæti, tíðari þvottur á salerni og krönum, hurðarhúnum og leikföngum.
Klippa neglur vel því þá festast eggin síður undir þeim.
Þvo föt og rúmföt við minnst 60°hita.
Gott að strjúka yfir endaþarm að morgni með blautklútum eða svampi.
Dagleg nærfataskipti.
Ráðleggingar til foreldra til að forðast njálg
Almennt hreinlæti; handþvottur mjög mikilvægur.
Forðast að vera með hendur upp í munni og setja leikföng og annað upp í munninn.
Fylgjast með einkennum, s.s. kláða, svefntruflunum og lystarleysi.
Algengasta smitleið er frá fingrum upp í munn
Ítarefni
Kláðamaur - vinnuferli
LEI-0240 | Kláðamaur - Heilsuvernd skólabarna | QM
LEI-0235 | Skráning - Lús, njálgur og kláðamaur - Ískrá | QM
Ráðleggingar til forráðamanna ef kláðamaur hefur komist á heimilið
- Meðferð felst í lyfjameðferð og eru lyf seld í lausasölu í lyfjaverslunum. Mikilvægt að fara eftir leiðbeiningum við notkun.
- Ráðlagt að allt heimilisfólk fái samtímis meðferð þó einkenna sé ekki vart.
- Handþvottur er mikilvægur og gott er að klippa neglur hjá börnum og láta þau sofa með hanska.
- Þvo fatnað, sængurföt og handklæði sem hin smitaði heur notað s.l. 3 daga.
- Hluti sem ekki er hægt að þvo má setja í plastpoka og geyma í viku. Maurin þolir oftast ekki meira en 2-3 daga utan mannshúðar.
- Kláði getur varað í allt að 6 vikur eftir meðferð og því eru oft notuð kláðastillandi lyf samtímis.
- Daginn eftir meðferð má barn fara aftur í skólann.
Helstu smitleiðir eru við nána snertingu milli manna.
Ítarefni:
SMITVARNIR – VINNUFERLI
Þar sem ekki er mögulegt að vita um alla sem smitaðir eru af ýmsum smitsjúkdómum, skal ævinlega umgangast blóð og aðra líkamsvessa sem hugsanlegt smitefni.
1. Hreinsa skal uppköst, þvag og saur með venjulegum hreinsiefnum.
2. Ávallt skal nota hanska þegar blóð er sjáanlegt.
3. Hreinsa hor og munnvatn með bréfi og henda í venjulegt rusl.
4. Nota einnota plasthanska ef hlutir eru blóðmengaðir. Hreinsa síðan með sjúkrahússpritti þá hluti sem komast í snertingu við blóð.
5. Blóðmengað rusl skal sett í plastpoka og honum lokað og hent í venjulegt rusl.
6. Blóðmengað lín sem þvegið er í skólanum skal setja í lokuðum plastpoka í körfu fyrir óhreint tau. Starfsfólk sem sér um þvotta noti hanska.
7. Þvo sár með hreinu vatni, nota má milda sápu ef þarf.
8. Starfsmenn með sár og/eða skrámur verða að hylja sár sín og nota hanska.
Þar sem ekki er mögulegt að vita um alla sem smitaðir eru af ýmsum smitsjúkdómum, skal ævinlega umgangast blóð og aðra líkamsvessa sem hugsanlegt smitefni.
1. Hreinsa skal uppköst, þvag og saur með venjulegum hreinsiefnum.
2. Ávallt skal nota hanska þegar blóð er sjáanlegt.
3. Hreinsa hor og munnvatn með bréfi og henda í venjulegt rusl.
4. Nota einnota plasthanska ef hlutir eru blóðmengaðir. Hreinsa síðan með sjúkrahússpritti þá hluti sem komast í snertingu við blóð.
5. Blóðmengað rusl skal sett í plastpoka og honum lokað og hent í venjulegt rusl.
6. Blóðmengað lín sem þvegið er í skólanum skal setja í lokuðum plastpoka í körfu fyrir óhreint tau. Starfsfólk sem sér um þvotta noti hanska.
7. Þvo sár með hreinu vatni, nota má milda sápu ef þarf.
8. Starfsmenn með sár og/eða skrámur verða að hylja sár sín og nota hanska.
Almennar_bolusetningar_barna -1._okt._2025.
Yfirlit yfir almennar bólusetningar á Íslandi
Verklag við bólusetningar barna
Bráðaofnæmiskast heilsuvernd skólabarna.pdf
Bráðaofnæmiskast - veggspjald -lsp
Bólusetningar - upplýsingar fyrir heilbrigðisstarfsfólk
Sjúkdómar sem bólusett er fyrir á Íslandi
Leiðbeiningar fyrir skráningu eldri bólusetninga í Sögu
Reglugerð um bólusetningar á Íslandi. | Heilbrigðisráðuneyti | Reglugerðasafn
Fyrir forsjáraðila
Upplýsingar_um_bólusetningar_barna_fyrir_forsjáraðila.pdf
Information_on_children_s_vaccinations_for_guardians.pdf
Upplýsingar_um_bólusetningar_barna_fyrir_forsjáraðila_Pólska.pdf